stat
Wydarzenie już się odbyło

The Other Europe - filmowy zapis innej Europy sprzed upadku komunizmu

Ponad 30 lat temu opozycjoniści i ludzie kultury z krajów Europy Środkowo-Wschodniej na potrzeby filmu dokumentalnego udzielili wywiadów francuskiemu politologowi i publicyście. Dziś to bezcenny materiał, który może służyć badaczom, historykom, dokumentalistom i nauczycielom. Przeprowadzone wówczas wywiady są digitalizowane, tłumaczone i zachowywane w całości w uczestniczących w projekcie archiwach filmowych, w tym w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku i czterech innych europejskich archiwach filmowych (Praga, Budapeszt, Bratysława, Drezno). W poniedziałek, 25 października, w ECS odbędzie się międzynarodowa konferencja poświęcona projektowi THE OTHER EUROPE.

W latach 1987-1988 francuski politolog i publicysta Jacques Rupnik wraz z reżyserem Tomem Robertsem oraz producentem Nickiem Fraserem przygotowali dla brytyjskiego kanału Channel Four sześcioodcinkowy serial dokumentalny "BBC The Other Europe" (Inna Europa). Z kamerą odwiedzili wówczas kraje zza żelaznej kurtyny - Polskę, Czechosłowację, Węgry i NRD. Rozmawiali wówczas m.in. z Lechem Wałęsą, Andrzejem Wajdą, Leszkiem Kołakowskim, Jackiem Kuroniem, Bogdanem Lisem i Bronisławem Geremkiem.

- Celem było przedstawienie sytuacji w Europie Środkowej i Wschodniej w czasie, gdy uwaga skupiona była głównie na fenomenie Gorbaczowa. Większość zachodnich mediów opisywała Europę Środkowo-Wschodnią głównie w odniesieniu do reform Gorbaczowa. Chcieliśmy więc przyjąć inną perspektywę, zrobić film, który nie pokazywałby efektu Gorbaczowa w Europie Środkowej i Wschodniej, ale raczej efekt Gorbaczowa widziany od wewnątrz tych krajów, a najlepiej od spodu [...] - wspomina twórca filmu Jacques Rupnik.

Ponad sześćdziesiąt bezcennych nagrań.

W 1989 roku kompletny materiał filmowy, nakręcony na potrzeby serialu, otrzymała Biblioteka Václava Havla w Pradze. Donatorem było Imperial War Museum w Londynie. Biblioteka Havla podjęła się digitalizacji materiału zapisanego w większości na taśmie filmowej 16 mm. zapraszając do współpracy: Filmotekę Narodową w Pradze (Czechy), Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku (Polska), National Széchényi Library w Budapeszcie (Węgry), Ústav pamäti národa (Nation's Memory Institute w Bratysławie (Słowacja) i Gedenkstätte Bautzner Straße w Dreźnie (Bautzenstrasse Memorial) (Niemcy). Każdy z partnerów pracuje nad opracowaniem wywiadów ze swojego kraju - zarówno w wersji angielskiej jak i w języku oryginalnym i przygotowuje zapisany materiał do prezentacji w sieci. Efekty projektu są prezentowane na stronie projektu www.othereurope.com i na stronach partnerów. Ogółem do dziś udostępniono 66 wywiadów. To bogaty materiał do badań dla naukowców, historyków, dokumentalistów, ale i źródło na lekcje historii.

Nie tylko zachować, ale i udostępnić.

Jacques Rupnik zapytany, jaki jest sens przechowywania tych wszystkich archiwów filmowych przez ponad 30 lat, odpowiada:
- Chciałem, żeby pozostały w Europie, a jeśli to możliwe, to w Europie Środkowej. Miałem szczęście spotkać odpowiednią osobę w archiwach Imperial War Museum w Londynie, a ponieważ jestem w zarządzie biblioteki Vaclava Havla w Pradze, nie było zbyt trudno ją przekonać, że dobrym pomysłem byłoby zorganizowanie tego pod auspicjami biblioteki Havla, we współpracy z czeskim archiwum filmowym [...].
Wszystko to odbywało się we współpracy z instytucjami z innych krajów Europy Środkowej, których film dotyczył, z dotacją z Funduszu Wyszehradzkiego oraz z dotacją z przedstawicielstwa UE w Pradze. Są więc polskie, węgierskie, niemieckie itd. instytucje partnerskie, które są zainteresowane dostępem do dokumentów.
I dodaje : - Dla mnie jest to ogromna satysfakcja, nie tylko dlatego, że archiwa są zachowane, ale także dlatego, że teraz zostaną zdigitalizowane i udostępnione badaczom lub do celów edukacyjnych [...]. Z długiej listy osób, z którymi przeprowadziłem wywiady, większości z nich niestety nie ma już wśród nas. Dlatego tak ważne jest, by je archiwizować. Wszystkie te wywiady z bohaterami, którzy nie mieli wtedy dostępu do sfery publicznej, zostaną udostępnione w całości.

Projekt rozpoczął się trzy lata temu i potrwa do wiosny 2022. Ważną częścią projektu są konferencje - pierwsza z nich miała miejsce 11 maja 2021 w Pradze. Zdalnymi uczestnikami byli między innymi Dalajlama i Lech Wałęsa. Teraz przyszedł czas na Gdańsk, gdzie gośćmi będą Jacques Rupnik (zdalnie), Lech Wałęsa i Bogdan Lis.

Projekt jest finansowany ze środków Unii Europejskiej i Funduszu Wyszehradzkiego.

KONFERENCJA | PROGRAM

12.00
/ OTWARCIE SPOTKANIA: Basil Kerski, dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności
/ WYWIADY FILMOWE Z PROJEKTU, 1987: Lech Wałęsa
/ WYSTĄPIENIE: Lech Wałęsa, legendarny przywódca Solidarności, były prezydent RP
/ SŁOWO WSTĘPU: Jacques Rupnik, współtwórca projektu filmowego THE OTHER EUROPE

12.30
/ FILM Z WYSTAWY STAŁEJ ECS: August 1980 / SIERPIEŃ '80
/ WYWIADY FILMOWE Z PROJEKTU, 1987: Bogdan Lis, Leszek Kołakowski, Andrzej Wajda

13.30
/ PANEL DYSKUSYJNY: do rozmowy zasiądą:
Bogdan Lis - opozycjonista w czasach PRL, działacz Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża i Solidarności, uczestnik projektu filmowego THE OTHER EUROPE
Jacques Rupnik - francuski politolog, publicysta, współtwórca projektu filmowego THE OTHER EUROPE
Basil Kerski - dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności
Anna Maria Mydlarska - kierownik Działu Dokumentacji Filmowej ECS

15.30
/ FILM Z CYKLU ECS WORLD
/ ZAKOŃCZENIE spotkania

Opinie

Walczymy z przemocą słowną

Kasujemy opinie obraźliwe i nie na temat

Twoja opinia

Dodaj opinię

Odpowiedz

Dodając opinię akceptujesz regulamin dodawania opinii.
Administratorem Twoich danych osobowych jest Trojmiasto.pl Sp. z o.o.. Szczegóły przetwarzania danych znajdują się w polityce prywatności.